Lừa đảo email doanh nghiệp: kẻ gian đổi tài khoản nhận tiền
Hình thức lừa đảo gây thiệt hại lớn nhất trong thanh toán quốc tế. Cách kẻ gian chen vào giao dịch, dấu hiệu nhận biết và quy trình bảo vệ cho cả người bán và người mua.
Lừa đảo xâm phạm email doanh nghiệp (thường gọi là BEC, Business Email Compromise) là mối đe doạ hàng đầu với doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam từng mất hàng chục đến hàng trăm nghìn đô la vì hình thức này.
Kẻ gian làm thế nào
- Xâm nhập hộp thư của người bán hoặc người mua, thường qua email giả mạo yêu cầu đăng nhập, mật khẩu yếu hoặc mã độc.
- Âm thầm theo dõi các trao đổi về đơn hàng, chờ đến lúc sắp thanh toán.
- Gửi email thông báo "đổi tài khoản ngân hàng nhận tiền" với lý do nghe hợp lý: tài khoản đang kiểm toán, đổi ngân hàng, vấn đề thuế.
- Hoặc dùng một địa chỉ email gần giống, chỉ khác một ký tự, để người nhận không phát hiện.
Kết quả: người mua chuyển tiền vào tài khoản của kẻ gian. Người bán không nhận được tiền, người mua nghĩ đã thanh toán, hai bên tranh chấp.
Dấu hiệu nhận biết
- Yêu cầu đổi tài khoản nhận tiền, đặc biệt sang ngân hàng ở nước thứ ba.
- Thông báo gấp, yêu cầu giữ bí mật hoặc thanh toán nhanh.
- Địa chỉ email hơi khác thường, tên miền sai một chữ.
- Văn phong khác với người bạn vẫn trao đổi.
Quy trình bảo vệ
- Ghi trong hợp đồng: tài khoản nhận tiền chỉ thay đổi khi có văn bản ký đóng dấu và được xác nhận qua điện thoại.
- Xác minh qua kênh khác: mọi yêu cầu đổi tài khoản phải được gọi điện hoặc gọi video với người đã quen, theo số điện thoại đã biết từ trước, không theo số trong email.
- Chủ động thông báo khách: "Chúng tôi không bao giờ thay đổi tài khoản qua email."
- Bảo mật email: mật khẩu mạnh, bật xác thực hai lớp, cảnh giác email yêu cầu đăng nhập.
Nếu đã chuyển nhầm
Liên hệ ngay ngân hàng chuyển tiền để yêu cầu thu hồi, báo cơ quan công an và gửi thông tin cho ngân hàng nhận. Hành động trong vài giờ đầu có cơ hội lấy lại tiền cao hơn nhiều.