Luật áp dụng và giải quyết tranh chấp: chọn toà án hay trọng tài
Khi khách nước ngoài không trả tiền, bạn kiện ở đâu, theo luật nào, và phán quyết có thi hành được không. Hiểu về CISG, trọng tài VIAC, SIAC và Công ước New York.
Nhiều doanh nghiệp bỏ trống phần này hoặc đồng ý ngay với đề xuất của khách. Đến khi có tranh chấp mới biết phải sang tận nước khách, thuê luật sư nước ngoài, theo luật mình không hiểu.
Luật áp dụng
- Luật Việt Nam: có lợi cho bạn nhưng khách nước ngoài thường không đồng ý.
- Luật nước người mua: bất lợi cho bạn.
- Công ước Viên 1980 về mua bán hàng hoá quốc tế (CISG): Việt Nam là thành viên từ năm 2017, nhiều đối tác lớn cũng là thành viên. Đây thường là lựa chọn trung lập, dễ được hai bên chấp nhận. Lưu ý: giữa các bên ở những nước thành viên, CISG có thể tự động áp dụng nếu hợp đồng không loại trừ.
- Có thể kết hợp: áp dụng CISG, những vấn đề CISG không điều chỉnh thì áp dụng luật một nước cụ thể.
Toà án hay trọng tài?
Trọng tài thương mại thường được ưu tiên trong thương mại quốc tế vì:
- Giải quyết nhanh hơn, bảo mật, các bên chọn được trọng tài viên có chuyên môn.
- Phán quyết trọng tài được công nhận và thi hành ở hơn 170 quốc gia thành viên Công ước New York 1958, trong đó có Việt Nam. Bản án toà án nước ngoài thường khó thi hành hơn nhiều.
Chọn trung tâm trọng tài nào
- VIAC (Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam): thuận tiện, chi phí hợp lý cho doanh nghiệp Việt.
- SIAC (Singapore): trung lập, được khách quốc tế tin tưởng, chi phí cao hơn.
- Các trung tâm khác như HKIAC (Hồng Kông), ICC.
Mẫu điều khoản
Ghi rõ: tên trung tâm trọng tài, quy tắc tố tụng của trung tâm đó, địa điểm trọng tài, số trọng tài viên, ngôn ngữ trọng tài. Các trung tâm trọng tài đều công bố điều khoản trọng tài mẫu trên website, bạn nên dùng nguyên văn để tránh điều khoản bị vô hiệu vì diễn đạt mập mờ.
Thực tế
Với đơn hàng giá trị nhỏ, chi phí trọng tài có thể vượt số tiền tranh chấp. Vì vậy phòng ngừa bằng phương thức thanh toán an toàn vẫn là quan trọng nhất.